Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘schilderen’

Twee antwoorden zijn mogelijk: ja en nee.

ANTWOORD 1

Nee, natuurlijk niet.

Een piano haalt, zoals elk muziekinstrument, zijn specifieke klankkleur uit een combinatie van hout en ‘aanverwanten’ (lijm, vernis, ouderdom, enz.). Het hout is in het geval van een piano een hardhout (eik, notelaar, enz.). Voor toetsen en kammen kan wel eens een andere soort worden gebruikt, maar de basis is dat hardhout. En dan is niet alleen de houtsoort van belang, maar het hele proces waarin dit hout tot stand gekomen is (de boom), verwerkt is (zagen en drogen) en uiteindelijk een piano vormt (het model).  Zo moeten pianobouwers die oude instrumenten willen nabootsen niet alleen op het model en de houtsoort letten, maar zich ook afvragen waar mensen in die tijd hun hout gingen halen en in welke omstandigheden dat toen groeide. Voor de imitatie van het Vlaams clavecimbel hadden ze daarom hout uit Siberië nodig, dat door de extreme koude daar zeer compact en hard was. Het maakt ook een verschil van op welke hoogte de bomen komen, hoe oud ze zijn, hoe lang het droogproces geduurd heeft (meestal stomen) enz.

En dan hebben we het nog niet over het in elkaar zetten van de piano, want daar komen dan soorten lijm bij kijken. En verf. Misschien is het je bekend dat de beroemde stradivarius-viool zijn unieke klank uit de lijm zou halen (betwistbaar, of toch maar een deel van het verhaal). Hetzelfde geldt voor piano’s: heel wat zaken zijn met beenderlijm ineen gezet. Herstellen of nabootsen doe je dus best met hetzelfde stinkende goedje. Chemische lijm geeft een andere klank.

En de verf: dat is een bijzonder dikke laag (meestal zwarte) lakverf, die netjes samen met het hout oud geworden is en zich gezet heeft naar de vochtigheidsgraad van kamer en piano. Een uniek evenwicht dus. En heb je zo’n bijzondere piano, dan blijf je er toch maar beter vanaf.

ANTWOORD 2

Ja, doe maar.

Want laat ons eerlijk zijn: hoeveel mensen hebben zo’n unieke piano? In de meeste huiskamers staat toch maar een studie-instrument voor zoon of dochter. Zo’n Gevaert-buffetpiano misschien. Of een ander instrument van vlak na de oorlog, in elkaar gezet als studie-instrument.  Zo ook bij ons: we speurden de 2dehands-sites af, en vonden een Duitse buffetpiano uit 1950 naar onze smaak. De klankkleur was heel goed voor zo’n simpel instrument, hij was goed onderhouden (veel bespeeld (belangrijk!) en trouw gestemd) en het transport kon worden gearrangeerd. Nadelen? Een voorgaande eigenaar moet teveel zijn best hebben gedaan om de bloemen die gegarandeerd bovenop de piano stonden water te geven. Met als gevolg dat er hele stukken hout uit het deksel waren. De verf was op veel andere plaatsen eveneens afgebladderd of afgebleekt, en onderaan ontbrak zelfs een stuk hout. Dat de kandelaars ervan af waren kon ons niet deren, maar die gaatjes moesten dus ook wel worden opgevuld. En dus, jawel hoor, hebben wij onze piano opnieuw geschilderd.

Procedure:

-Schuur de zwarte lakverf af tot hij mat is (wapen je met mondmaskers en stofzuigers, want je zult al snel merken dat je eerder teer dan lak lijkt af te schuren: er komt echt enorm veel gitzwarte rommel af)

– Vul alle putten en gaten met 2-componenten houtvulsel en laat zeker 24 uur drogen

– Schuur alles netjes glad (met dank aan de papa van mevrouw onderdeappelboom die alles prachtig heeft ‘gesimoniseerd’ (de 40-jaar lange arbeid in een garage komt altijd terug boven ;-))

– Investeer in goede verf: zwarte satijnglans voor hout en zeker NIET water-gebaseerd.

– Dek de toetsen af met een doek en steek na het schilderen een houtje tussen de klep zodat die niet vastplakt achteraf.

– Meng voor de eerste laag de verf met een beetje whitespirit en schilder zo dun mogelijk (anders blijven de borstelstreken achteraf zichtbaar)

– Laat telkens 24 uur drogen (op het houtvulsel zelfs 48 uur drogen)

– Schilder in totaal 4 lagen (telkens heel dun dus) (op onderstaande foto waren we nog maar 2 lagen ver)

Uiteindelijk zal de piano meer afzien van het schuren (sommige noten ontstemden tot zelfs een halve toon) dan van het schilderen. Laat hem na het schilderen toch maar 6 weken staan vooraleer je hem laat stemmen.

Nog enkele weetjes:

– een piano weegt ongeveer 200 kg en is moeilijk hanteerbaar. Zorg dat je met z’n vieren bent om hem te verhuizen, huur een transportfirma in, of breek je rug.

– de meeste piano’s hebben 88 toetsen. Vroeger hadden ze er soms minder, tegenwoordig ook al eens meer.

– Per noot zit er ongeveer 80 kg spankracht op de snaren.

– Als je een toest indrukt, dan gebeurt er dit:

– Piano’s hebben 3 of 2 pedalen. Het is geen ramp als je piano maar 2 pedalen heeft; je zult er je muzieklessen rustig meer doorkomen.

– Je vindt al piano’s van 200 euro op de 2dehandsmarkt, maar die zijn vaak eerder geschikt om een kast van te maken. Voor 500 euro kan je echt al iets goeds kopen. Let dan goed op of er geen roeste snaren zijn, het vilt intact is en er geen barsten in het hout zijn (altijd vragen om eens in de klankkast te mogen kijken dus!) Als je voor nog meer geld gaat, of nog niet zo thuis bent in instrumenten, vraag dan een piaonorestaurateur om met je mee te gaan.

– Leer kinderen om met zorg de toesten aan te raken, maar weet ook: zo’n piano kan eigenlijk echt wel tegen het geram van wat kindervuistjes (of dacht je dat concertpianisten hun Chopin alleen met poezelige vingertjes ten gehore brengen?)

Tot slot: wat heeft dit nu nog met ecologisch tuinieren of het buitenleven te maken? Weinig tot niets. Maar er is misschien weer een misverstand uit de wereld geholpen en degene die net als ik het internet afspeurt om te weten of het kwaad zou kunnen de piano te schilderen, heeft nu weer wat extra informatie. Overigens, de stemmer/restaurateur vond het ook: de piano heeft er qua klank geen last van gehad, en is er qua uitzicht op verbeterd. Nu alleen nog echt leren spelen.

Advertenties

Read Full Post »